Soru: Üstadım, ben 64 yaşında bir memur emeklisiyim. Halim vaktim yerinde. Anadan doğma bekarım. Turlarla çevre ülkeleri ve ülkemizde de tabii güzelliklerimizi geziyorum. Ülkemiz çok güzel. Keşke fotoğraflarımda elimi omzuna attığım, beraber gülüp beraber sevindiğimiz bir hayat arkadaşım olsaydı… Neyse bunları sonra konuşuruz. Yazılarınızı okurken yıllar önce kamu personeliyken yaşadığımız bir olayın sürüncemeli dönemini anımsadım. Suç işlendikten sonra insanlar hiç yaşanmamışçasına hareket edebiliyorlar. Delil karartma, kayıt silme ve benzeri meseleler hakkında ne dersiniz?
Üstadım, 64 yaşında bir beyefendi, emekli memur, turlarla yurdu geziyor, “hayat arkadaşım olsaydı” diyor… bu mektubu okuyunca boğazım düğümlendi desem yalan olur, çünkü yıllardır tıkalı zaten. Kıymetli büyüğüm, önce sizi kutlarım. Çünkü ülkemizi karış karış gezmişsiniz. Çünkü anadan doğma bekârım demişsiniz. Çünkü hiçbir suçun açığa çıkmamasını sağlayacak hileli bir davranışa başvurmadan yaş almışsınız. Bu başlı başına bir meziyet!
Şimdi gelelim sorunuza…
“Suçun açığa çıkmamasını sağlayan hileli davranış” ne demektir?
Kısaca anlatayım. Bu, suçun işlenmesinden sonra gelen kurnazca adımlardır. “Ben yapmadım ki yaa, kamera kaydı yok ki yaa, parmak izi silinmiş ki yaa” diyen herkesin cebinde birer tane bulunur.
Bunu bir doğa gözlemi gibi düşünün: Afrika savanlarında bir çita nasıl avına kamufleyle yaklaşıp sonra “ben buradaydım” dememeye çalışıyorsa, bazı insanlar da suçtan sonra sessiz sedasız geri çekilip olayı görünmez kılmak ister. Bu davranışlar işte bizim ceza hukukumuzda “suçun açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli hareketler” olarak geçer.
Mesela…
- Bir zimmet vakasında evrakta tahrifat yapılmışsa,
- Banka kayıtları silinmişse,
- Tanıklar “aniden tayin” olup ortadan kaybolmuşsa,
- Kamera kayıtları yanlışlıkla, üst üste, hep yanlışlıkla silinmişse…
…bu durumlar hep hileli davranışlardır.
Bunlar aynı zamanda cezada ağırlaştırıcı nedenlerdir. Mahkemeye “bakın ne kadar zekiyim” diye çıkarsanız hâkim size “o zaman zekânla koğuşu da organize et bakalım” der. O kadar.
Siz de geçmişte böyle bir şeye tanık olduysanız —ki olmuş gibisiniz— o zaman şunu söyleyebilirim: “Görmedim, duymadım, bilmiyorum” diye ortadan kaybolan ne kadar memur, müdür, mübaşir varsa, bir gün hepsi vicdanın çamaşır ipine asılır. Hava karardıkça daha net görünürler.
Ve son olarak… “Keşke birlikte fotoğraf çektirseydik” dediğiniz kişi belki hâlâ bir başka turda, arkanızdan geliyor olabilir.
Hayat, zimmet suçları gibi değildir. Geriye doğru iz bırakmaz ama öne doğru umut taşır.
Saygılarımla,
Süreyya Kevni
